Periodontoloji- Diş Eti Hastalıkları

Periodontoloji Nedir?

Periodontoloji, dişleri çevreleyen dokular, iltihabi hastalıklar ve bunların tedavisi ile ilgilenen ana bilim dalıdır.

Periodontal Hastalıkların Belirtileri Nelerdir?

Sağlıklı dişeti açık pembe renkli, mat, sert kıvamlıdır, diş yüzeyinde bıçak sırtı gibi sonlanır ve fırçalama sırasında kanamaz.

Dişeti hastalığı dişler üzerinde oluşan açık sarı renkte, yumuşak, yapışkan, uzaklaştırılması zor, kolonize olmuş bakterilerden oluşan bir biyofilm tabakası (bakteri plağı) nedeniyle oluşan iltihabi bir hastalıktır.  Bakteri plağının diş yüzeyinden uzaklaştırılamadığı durumlarda diş yüzeyinde diştaşı (tartar) oluşumu görülebilir. Başlangıçta yumuşak olan plağın tükürükteki minerallerin çökelmesiyle sertleşmesi sonucu oluşur.

Plak içerisindeki bakterilerin salgıladığı kimyasal maddelerin dişetlerine ve dişeti altındaki kemiğe zarar vermesi sonucu dişeti hastalıkları oluşur. Hastalığın ilk belirtisi dişetinde kanamadır. Diş eti kızarık, şiş ve parlak yüzeylidir. Çoğu zaman bu belirtilere, ağız kokusu, diş etinde kaşınma, kanama hissi, dişlerde hassasiyet de eşlik eder.

Periodontal hastalıklar toplumda çocukluktan yaşlılığa kadar her yaşta insanı farklı şiddette etkileyebilmektedir. Çoğu zaman hastanın ağrı gibi bir şikayeti olmadığı için belirti vermeden ilerleyebilmektedir. Hastanın şikayeti olduğunda ise sağlam, çürüksüz dişler destek dokulardaki kayıplardan dolayı sallanarak kaybedilmektedir.

Dişeti hastalıkları kalp krizi, felç, akciğer hastalıkları, diyabet ve erken doğum/düşük doğum ağırlığı gelişiminde önemli bir risk faktörüdür.

İltihabi hastalık sadece dişetini etkilemiş ise “Gingivitis”, dişeti altındaki kemiği de etkilemiş ise “Periodontitis” adını alır. Bazı kişilerde gingivitis tedavi edilmezse periodontitise dönebilir ve periodontitisin tedavi edilmediği durumlarda ise zamanla dişlerde sallanma ve hatta kayıplar oluşabilir.

Diş Eti İltihabı (Gingivitis) Nedir? 

Periodontal hastalıklar diş eti iltihabı (gingivitis) ile başlar. Gingivitiste sadece diş etleri etkilenmiştir. Bu dönemde diş etleri kanamalı, kırmızı ve hacim olarak büyümüştür. Erken dönemde çok fazla rahatsızlık vermeyebilir. Gingivitis tedavi edildiğinde diş etlerindeki iltihap ortadan kalkarak iyileşme görülür. Tedavi edilmezse hastalık periodontitise ilerleyerek diş eti ve dişleri destekleyen alveol kemiğinde geriye dönüşsüz hasar oluşturabilir. Dişler fırçalanırken kanama olması, diş eti iltihabının ilk belirtilerindendir ve mutlaka diş hekimi tarafından değerlendirilmesi gerekir. Bazı durumlarda yanlış fırçalamaya bağlı olarak da dişetlerinde kanama görülebilir.

Periodontitis Nedir?

Periodontitis; diş ve dişi destekleyen dokuların (periodontalligament, sement, alveol kemiği) yıkımıyla karakterize iltihapsal bir hastalıktır. Diş eti iltihabı alveol kemiğine (çene kemiği) kadar ilerlemiştir. Periodontitisin temel nedeni bakteri plağıdır ve mekanik olarak tedavi edilebilir. Ancak genetik, çevresel ve sistematik faktörler de hastalığın oluşmasında etken olabilir. Sistemik faktörler içinde diabet, kalp damar hastalıkları, epilepsi, downsendromu, AIDS, kan hastalıkları sayılabilir.

Periodontal Hastalıklar Nasıl Tedavi Edilir?

Periodontal tedavinin ana amacı umutsuz gibi görünen sağlıksız dişleri ağızda tutmaktır. Hastalığın tipi ve şiddetine göre değişik tedavi yöntemleri uygulanmaktadır.

Tüm dişeti hastalıkları için diş taşı temizliği yapılması ve optimum ağız hijyeninin sağlanması tedavilerin ilk aşamasını oluşturur. Hastalığın ilerleme derecesine göre tedavi antibiyotik kullanımı ile desteklenebilir ve cerrahi tedaviler ile devam ettirilebilir.

Hastalık sadece dişetini etkilemişse, diştaşı temizliği yapılması ve iyi bir ağız hijyeninin sağlanması yeterli olabilir. Diştaşı temizliği diş yüzeyinde biriken diştaşları, plak ve renkleşmelerin özel aletler yardımıyla uzaklaştırılması işlemidir ve sağlıklı ağızlarda dahi 6 ayda bir yapılmalıdır.

Hastalığın tipi ve şiddeti; hastanın alışkanlıkları ve hekimi ile yapacağı işbirliği, ağız hijyeninin standardı, tedavi planlaması ve başarısını doğrudan etkiler.

Hastalığın daha ilerlemiş olduğu durumlarda, “Küretaj” yapılması gerekebilir. Diştaşı temizliği sırasında cep içerisine girilerek kök yüzeyi temizlenirken, küretaj işlemi sırasında aynı cebin dişeti dokusu temizlenmektedir.

Dişeti hastalığının ileri aşamalarında kemikte ileri derecede kayıp oluşmuşsa dişetine yönelik cerrahi girişimler gerekebilir.

Periodontal tedavi, erken teşhis ile gerekli müdahaleler yapıldığında sonuçları kesin ve hasta memnuniyetinin en yüksek oranda olduğu dişhekimliği hizmetidir. Unutulmamalıdır ki periodontal olarak sağlıklı olmayan dişlere hiçbir restoratif tedavi uygulanamaz.

Küretaj Nedir?

Diş etinde gerçekleştirilen küretaj işlemi, hastalıklı veya hasar görmüş yumuşak dokuların diş eti duvarı içerisinden tamamen temizlenmesini sağlayan periodontal tedavilerden biridir. Medikal destek alarak ve optimum ağız hijyeni sağlanarak yapıldığında oldukça verimli sonuçlar alınmasını sağlamaktadır.

Periodontitis adı verilen iltihap ilerledikçe ağız ve diş sağlığı için büyük tehdit oluşturur. Dişleri kaybetme riskini ortadan kaldırmak için yapılacak en doğru şey bu iltihabı olabildiğince erken bir dönemde temizletmektir. Dişlerdeki kayıp nedenleri incelendiğinde %70 üzerinde bir oran ile en büyük nedenin diş eti problemi olarak tespit edilmiştir.

Küretajın Avantajları

Bu tedavi yöntemi sırasında gerek görülürse anestezi uygulanır. Tedavi esnasında kesinlikle bir ağrı ya da sızı hissedilmez. Yüksek hassasiyetli aletlerle tedavi gerçekleştirilir. Diş etinde oluşan cepçikler dikkatlice temizlenir ve antiseptik bir madde ile iyice dezenfekte edilir. Bir süre dişlerde hassasiyet oluşabilir fakat kısa sürede kaybolacaktır.

Küretajın avantajları kısaca şunlardır 

Flap Operasyonu Nedir? Nasıl Yapılır? 

Diş eti rahatsızlıkları ileri seviyeye ulaştığında diş etleriniz kadar dişleriniz de tehlike altına girer. Periodontal hastalıkların ileri aşamalara taşındığı durumlarda dişlerinizi çevreleyen kemik dokusu ve bağlar, yavaş yavaş zarar görmeye başladığı gibi diş kaybına dahi yol açabilir. Cerrahi olmayan periodontal tedaviler ile kontrol altına alınamadığı takdirde bu gibi durumlarda periodontal cerrahi devreye girer. Periodontal cerrahi prosedürleri arasında en sık başvurulan yöntem ise flap operasyonudur. Flap cerrahi, günümüzde diş eti ceplerini düzeltmenin ve tedavi etmenin en etkili yöntemi olarak periodontal dünyaya liderlik etmektedir.

Flap operasyonu, diş etlerinde oluşan cepleri düzeltmeye ve diş etlerini eski, sağlıklı formuna kavuşturmaya yönelik bir diş eti operasyonu olarak bilinir. Diş eti cepleri, diş eti hattının altında yer alan ve diş eti dokusunun dişten ayrılmaya başladığı noktaları ifade eden bir terimdir. Bu durum, zararlı bakterilerin üremeye başlayacağı ve temizlenmesi mümkün olmayan bir alanın oluşmasına sebebiyet verir. Bakteriler, dokularda enflamasyon oluşmasına yol açar ve diş etlerinde hassasiyete, kanamaya ve ağrıya neden olur. Herhangi bir şekilde tedavi edilmezse bu sorun ciddi diş eti hastalıklarına, dişi destekleyen kemik dokusunun zarar görmesine ve tüm vücudu etkileyebilecek sistematik sağlık sorunlarına yol açabilir. Dişlerde oluşan bu istenmeyen ceplerin tedavisinde ilk olarak diş taşı temizliği ve kök düzeltmesi yöntemleri kullanılır. Manuel ya da ultrasonik bir araç kullanılarak gerçekleşen bu tedavi, hastalığın kademesi nedeni ile her zaman işe yaramayabilir. Bu tip bir tedavinin etkili olmadığı noktada flap operasyonu devreye girer. Flap operasyonu, her ne kadar periodontal hastalıklara kalıcı bir çözüm teşkil etmese de, diş eti sağlığını korumayı çok daha etkili ve kolay hale getiren bir yöntemdir. Diş eti hastalıklarına karşı özellikle hassas ve meyilli bir diş yapınız olsa bile, bir periodontoloji uzmanından alacağınız destek ile diş etlerinizi olabildiğince uzun süreler sağlıklı tutmanız mümkün olur.

Flap Operasyonu Ne İçin Yapılır?

Flap operasyonunun en temel amacı, diş etlerinde oluşan cepleri yok etmek ya da olabildiğince minimize etmektir. Diş eti dokusunda hastalıklı kök yüzeylerine ,destek dokuda kayba neden olmuş enfekte yüzeylere ulaşabilmek için kesi açılır. Bu kesi üzerinden hastalıklı dokular çıkartılır ve böylece diş kökleri, kapsamlı bir temizlik yapabilmek adına açığa çıkmış olur. Plak, tartar ve benzeri istenmeyen tabaka oluşumu temizlendikten sonra kesi bölgesi kapanır ve süture edilir. Ardından da hızlıca gerçekleşecek olan iyileşme sürecine geçilmiş olur.